“KWAN PHAYAO” Application มิติมหัศจรรย์ของการท่องเที่ยวเมืองพะเยา

“ภาคภูมิ น้อยวัฒน์” ...รายงาน

ตีพิมพ์ครั้งแรกในอนุสาร อ.ส.ท. ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๒

จังหวัดพะเยาร่วมกับสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดพะเยา จัดกิจกรรมทัศนศึกษาทดสอบแอพพลิเคชันที่สร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่ในชื่อว่า “KWAN PHAYAO” (กว๊านพะเยา) ภายใต้โครงการพัฒนากว๊านพะเยาอย่างยั่งยืน ตามนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีไทยของรัฐบาล ซึ่งแอพพลิเคชันใหม่นี้จะนำพานักท่องเที่ยวไปพบกับอีกมิติหนึ่งของการเดินทางท่องเที่ยวในบริเวณกว๊านพะเยาที่ไม่เคยมีใครได้สัมผัสมาก่อน 

 ความโดดเด่นของแอพพลิเคชัน “KWAN PHAYAO” อยู่ที่การใช้เทคโนโลยี AR   Augmented Reality Technology  ที่สามารถผสมผสานระหว่างโลกความเป็นจริงกับโลกเสมือนจริงที่สร้างสรรค์ขึ้นมาเข้าด้วยกัน ผ่านซอฟต์แวร์และอุปกรณ์เชื่อมต่อต่าง ๆ  กลายเป็นภาพคู่ขนานบนโลกเสมือน (virtual world) ที่จะบอกเล่าเรื่องราวของกว๊านพะเยาและชุมชนโดยรอบให้นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสได้ด้วยตนเองในสถานที่จริง

 ในแอพพลิเคชันได้แบ่งแหล่งท่องเที่ยวในกว๊านพะเยาเป็น ๔ ประเภท ได้แก่ แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ  นำเสนอความงดงามของทุ่งดอกบัวสายสีสวยที่สะพรั่งบาน นก และปลาชนิดต่าง ๆ ที่อาศัยในกว๊านพะเยาตามธรรมชาติ แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ นำเสนอโบราณสถานในกว๊านพะเยาและเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง เช่น ประวัติความเป็นมาของหลวงพ่อศิลา พระพุทธรูปหินทรายประธานที่วัดติโลกอาราม แหล่งท่องเที่ยวทางศิลปวัฒนธรรมประเพณี นำเสนอกิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น การเวียนเทียนกลางน้ำในวันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา และวันอาสาฬหบูชา ที่วัดติโลกอาราม ซึ่งมีเอกลักษณ์ต่างจากวัดอื่น ๆ ตรงเวียนเทียนด้วยการนั่งอยู่บนเรือที่แจวไปรอบ ๆ ลานพระธาตุ เหนือตัววัดเดิมที่จมอยู่ใต้ผืนน้ำกว๊านพะเยา และแหล่งท่องเที่ยวตามเรื่องเล่าตำนาน นำเสนอเกี่ยวกับความเชื่อของท้องถิ่น ที่ว่ามีพญานาคอาศัยอยู่ในกว๊านพะเยา และประวัติความเป็นมาของพระเจ้าตนหลวง เป็นต้น

 คณะสื่อมวลชนได้ล่องเรือเพื่อทำทดสอบใช้งานแอพพลิเคชันในบริเวณกว๊านพะเยา ด้วยการดาวน์โหลดแอพพลิเคชันลงในสมาร์ตโฟนแล้วนำไปใช้จริง แอพพลิเคชันสามารถลงทะเบียนสมัครเข้าเป็นสมาชิกกว๊านพะเยา Society เพื่อโพสต์ภาพสถานที่ท่องเที่ยว รีวิว  และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับสถานที่ท่องเที่ยวของพะเยา หรือจะใช้งานโดยไม่ต้องสมัครสมาชิกก็ได้

เมื่อเรือไปถึงแหล่งท่องเที่ยวซึ่งมีสัญลักษณ์ธงสีชมพู แล้วเข้าไปในแอพพลิเคชัน จะปรากฏภาพจำลองของสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติ สถาปัตยกรรม และเรื่องราวตำนานความเชื่อ ในรูปแบบภาพเสมือนจริง ตั้งอยู่บนสถานที่จริงให้เห็น

ความน่าตื่นตาตื่นอยู่ตรงที่ภาพสามมิติถูกเชื่อมโยงเข้ากับสถานที่จริงด้วยดาวเทียมจีพีเอส เมื่อเรือเคลื่อนที่ภาพที่ปรากฏจะเปลี่ยนมุมมองไปตามระยะที่ตั้งอยู่อย่างสมจริง   ในหัวข้อแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติจะปรากฏทุ่งดอกบัวสีสวยสะพรั่งบาน พร้อมด้วยนกบินขวักไขว่ และปลากระโจนขึ้นมาจากผิวน้ำ

ในหัวข้อแหล่งท่องเที่ยวตามเรื่องเล่าตำนาน บริเวณจุดที่ชาวบ้านเชื่อว่ามีพญานาคอาศัยอยู่จะปรากฏภาพของพญานาคขนาดใหญ่เลื้อยออกมา เหมือนกับได้เห็นตัวจริงอยู่ตรงหน้า แอพพลิเคชันยังมีลูกเล่นสำคัญสำหรับนักท่องเที่ยวโดยเฉพาะ คือสามารถถ่ายภาพเซลฟี่คู่กับสถานที่ท่องเที่ยวเสมือนจริงในแอพพลิเคชันได้ด้วย

หลังการทดสอบในภาคสนาม นายณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร  ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยาได้เดินทางมาพบปะสื่อมวลชน พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ตัวแทนสื่อมวลชนได้ร่วมเสวนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางในการพัฒนาการท่องเที่ยวจังหวัดพะเยาอย่างยั่งยืน ณ ห้องเบญจรงค์ โรงแรมพะเยาเกทเวย์  

 แอพพลิเคชัน “KWAN PHAYAOW” เปิดให้ดาวน์โหลดไปใช้งานฟรีได้แล้ว ตั้งแต่กลางเดือนมกราคม ๒๕๖๒ ที่ผ่านมา โดยสามารถใช้ได้กับสมาร์ตโฟนทั้งในระบบแอนดรอยด์ (Android) ซึ่งดาวน์โหลดได้จากGoogle Play และระบบ iOS  ซึ่งดาวน์โหลดได้จาก App Store

กล้าเที่ยวกลางฝน ท่องถนนสู่ “ศรีเทพ ศูนย์กลางความเจริญแห่งลุ่มน้ำป่าสัก”

ภาคภูมิ น้อยวัฒน์...รายงาน
ตีพิมพ์ครั้งแรกในอนุสาร อ.ส.ท.  

แม้ผืนฟ้าในยามเช้าจะมืดครึ้ม โปรยปรายด้วยละอองฝนไม่ขาดสายจากอิทธิพลของพายุไต้ฝุ่นวินเซนเต  แต่กระนั้นก็ไม่อาจหยุดยั้งคณะเดินทางในโครงการสื่อมวลชนสัญจร “ศรีเทพ ศูนย์กลางความเจริญแห่งลุ่มน้ำป่าสัก” ที่จัดขึ้นโดยกรมศิลปากร ในระหว่างวันที่ ๒๕-๒๗ กรกฏาคม ๒๕๕๕ ที่ผ่านมา รถบัสพาหนะคันใหญ่ฝ่าสายฝนและการจราจรอันสุดแสนจลาจล ออกจากหน้ากรมศิลปากร ถนนหน้าพระลาน กรุงเทพฯ มุ่งหน้าสู่จังหวัดเพชรบูรณ์ อย่างช้า ๆ แต่มุ่งมั่นและมีจุดหมาย นั่นคือการเดินทางเพื่อเรียนรู้

          อาจเพราะด้วยแรงอธิษฐานของวิทยากรประจำรถ ที่บรรยายไปพลาง สวดอ้อนวอนไปพลางตลอดทาง ทำให้เทพยดาฟ้าดินเห็นใจ ฝนจึงพลันขาดเม็ดลงแทบจะทันใดเมื่อเดินทางถึงอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ  คณะสื่อมวลชนเข้าฟังบรรยายสรุปจากคุณพงศ์ธันว์ สำเภาเงิน หัวหน้าอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ ก่อนเยี่ยมชมศูนย์บริการข้อมูลของอุทยานฯ ซึ่งภายในจัดแสดงนิทรรศการถาวรเกี่ยวกับนครโบราณแห่งนี้ไว้อย่างสวยงาม น่าสนใจ เพราะเรียงลำดับไปตามยุคสมัย เข้าใจได้ง่าย  

จากนั้นจึงพากันนั่งรถรางไฟฟ้า ลอดแนวอุโมงค์ต้นไม้เขียวชอุ่ม ออกไปตระเวนชมโบราณสถานภายในอาณาบริเวณเมืองใน ได้แก่ ธรรมจักรศิลากับโบราณสถานเขาคลังใน พุทธสถานอันงดงามด้วยปูนปั้นรูปคนแคระแบก ซึ่งเป็นหลักฐานความเจริญสมัยทวารวดี ปรางค์สองพี่น้องและปรางค์ศรีเทพ อันเป็นร่องรอยสถาปัตยกรรมร่วมสมัยเขมรโบราณ ปิดท้ายรายการด้วยการออกไปเยี่ยมชมโบราณสถานนอกเขตเมือง ทางด้านทิศเหนือของเมือง ได้แก่ ปรางค์ฤาษี  ศาสนสถานแบบเขมรโบราณอันงดงามอีกแห่ง ซึ่งตั้งอยู่ท่ามกลางความร่มรื่นของแมกไม้ ในบริเวณวัดป่าสระแก้ว และอีกแห่งคือโบราณสถานเขาคลังนอก ฐานเจดีย์สมัยทวารวดีขนาดมหึมาที่โดยรอบประดับด้วยซุ้มปราสาทในรูปแบบศิลปะอินเดียแปลกตา

 โบราณสถานเขาคลังนอก

 ลายปูนปั้นเขาคลังใน อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ

ร่องรอยทั้งหมดทำให้เห็นถึงพัฒนาการของนครโบราณศรีเทพ ว่าเคยเป็นที่อยู่อาศัยของผู้คนมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ หรือประมาณ ๒,๐๐๐ ปีก่อน ดังปรากฏโครงกระดูก ๕ โครงในหลุมขุดค้นกลางศูนย์บริการข้อมูลฯ เป็นหลักฐานในยุคแรก ก่อนจะพัฒนาขึ้นเป็นชุมชนเมืองด้วยการรับอิทธิพลอารยธรรมเขมรโบราณจากอาณาจักรเจนละ ประมาณพุทธศตวรรษที่ ๑๑ ดังปรากฏหลักฐานเป็นเทวรูปในยุคสมัยนี้อยู่หลายองค์  ส่วนในระยะที่ ๓ จะรับเอาความเจริญของวัฒนธรรมทวารวดีจากภาคกลางในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๖ และเมื่อวัฒนธรรมทวารวดีเสื่อมลง เมืองศรีเทพก็หันไปรับเอาอิทธิพลอารยธรรมขอมโบราณสืบต่อมาในช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๗ กระทั่งถึงปลายพุทธศตวรรษที่ ๑๘ จึงถูกทิ้งร้างไปโดยไม่ทราบสาเหตุ หลงเหลือเพียงร่องรอยความรุ่งเรืองทิ้งไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา

 วัดมหาธาตุ เพชรบูรณ์

 คณะทัศนศึกษาของเราพักแรมที่จังหวัดเพชรบูรณ์ในคืนแรก เพื่อตระเวนชมโบราณสถานภายในตัวเมืองในวันรุ่งขึ้น โดยเริ่มจากวัดมหาธาตุ พระอารามหลวง ในอำเภอเมืองฯ อันเป็นที่ตั้งของเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์แบบสุโขทัย สร้างขึ้นประมาณ พ.ศ. ๑๙๒๖ ซึ่งที่นี่ นายศุภชัย เอี่ยมสุวรรณ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบูรณ์ ได้เดินทางมาต้อนรับคณะสื่อมวลชนด้วย  ต่อจากนั้นจึงเดินทางต่อไปสักการะองค์พระพุทธมหาธรรมราชา พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองที่อัญเชิญในพิธีอุ้มพระดำน้ำของจังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นประจำทุกปีที่วัดไตรภูมิ อารามสมัยกรุงศรีอยุธยาใจกลางเมือง อายุประมาณ ๔๓๔ ปี รวมทั้งชมแนวป้อมกำแพงเมืองโบราณสมัยอยุธยา และศาลหลักเมืองเพชรบูรณ์

ช่วงบ่าย หลังจากแวะชมภาพจิตรกรรมเก่าแก่ฝีมือช่างงดงาม เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับทศชาติ บนผนังอุโบสถที่วัดศรีมงคล(วัดนาทราย) ในอำเภอหล่มเก่าเป็นรายการสุดท้ายของวันแล้ว คณะก็เดินทางบนถนนอันคดเคี้ยว ข้ามขุนเขาอันสลับซับซ้อน และสวยงามด้วยทิวทัศน์ทะเลหมอก เพื่อมาเข้าพักแรมที่จังหวัดพิจิตร

วัดโพธิ์ประทับช้าง

โบราณสถานในจังหวัดพิจิตรเองมีอยู่หลายแห่ง แม้ในวันรุ่งขึ้นสายฝนจะยังโปรยปราย ทว่าคณะสื่อมวลชนของเราก็ไม่ย่อท้อ คงมุ่งหน้าไปยังวัดโพธิ์ประทับช้าง ซึ่งมีประวัติว่าเป็นสถานที่ประสูติสมเด็จพระเจ้าเสือ ซึ่งประจักษ์พยานคือพระวิหารสูงใหญ่ สถาปัตยกรรมแบบอยุธยาตอนปลาย ล้อมรอบด้วยปรางค์ราย และแนวกำแพง๒ ชั้น  ก่อนจะมุ่งหน้าไป ชมอุโบสถเก่าที่เคยประดิษฐานหลวงพ่อเพชรที่วัดนครชุม แล้วเดินเท้าสบาย ๆ  ใต้ร่มเงาแมกไม้เขียวขจี เข้าไปภายในอุทยานเมืองเก่าพิจิตรที่อยู่ติด ๆ กัน   ชมวัดมหาธาตุ เมืองพิจิตรเก่า ซึ่งกรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๘

คณะทัศนศึกษา อำลาเมืองชาละวันด้วยการสักการะหลวงพ่อเพชร พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองพิจิตร เดินทางฝ่าสายฝนกลับสู่กรุงเทพมหานคร พร้อมกับความประทับใจจากการได้พบได้เห็นเรื่องราวจากอดีตกาล ผ่านร่องรอยหลักฐานทางโบราณคดี ซึ่งทั่วเมืองไทยยังมีอยู่อีกมากมายที่รอคอยให้นักท่องเที่ยวเดินทางไปเรียนรู้ เพื่อความภาคภูมิใจในความเป็นมาของชาติ

สนใจสอบถามข้อมูลแหล่งโบราณคดีและโบราณสถานสำคัญในลุ่มน้ำป่าสักได้ที่ กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ กรมศิลปากร โทรศัพท์ ๐ ๒๒๒๔ ๒๐๕๐ และ ๐ ๒๒๒๔ ๔๗๐๒  ชมภาพถ่ายและวีดิทัศน์การเดินทางได้ที่ www.facebook.com/osotho